Omega 3

Eikozanoidy to pochodne niezbędnych Niezbędnych Nienasyconych Kwasów Tłuszczowych (NNKT):

• kwasu arachidonowego
• kwasu linolowego
• kwasu alfalinolenowego

Podział eikozanoidów:

• prostaglandyny
• prostacykliny
• tromboksany
• leukotrieny

Niezwykle istotne jest utrzymanie równowagi w zakresie biosyntezy tych substancji ponieważ ich działanie jest bardzo szerokie, bardzo złożone i tylko wzajemna równowaga zapewnia zdrowie człowieka

Działanie biologiczne eikozanoidów :

• wpływ na czynność układu krążenia
• istotna rola w regulacji ciśnienia tętniczego krwi
• wpływ na funkcjonowanie przewodu pokarmowego i wydzielanie soków trawiennych
• wpływ na agregacje płytek krwi
• wpływ na funkcje układu rozrodczego
• regulacja pracy nerek
• wpływ na erytropoezę poprzez uwalnianie erytropoetyny z kory nerki
• regulacja napięcia mięśni gładkich oskrzeli
• wpływ na ośrodkowy układ nerwowy
• działanie na układ immunologiczny

Nieprawidłowa proporcja pomiędzy omega 6 w stosunku do omega 3  w codziennej diecie jest najważniejszym czynnikiem obniżającym poziom kwasów tłuszczowych omega 3 w organizmie człowieka. Aby zachować zdrowie należy zachować równowagę w spożywaniu kwasów omega 3 i omega 6.
Proporcja omega 6 do omega 3, która umożliwia prawidłowe przyswajanie kwasów tłuszczowych omega 3 wynosi 1:1 do 4:1, maksymalnie 5,6:1. Współczesna dieta zawiera znaczna przewagę omega 6, nawet 15:1 - 20:1

Objawy niedoboru NNKT:

• zahamowanie wzrostu
• zmiany skórne: parakeratoza, zapalenie, wzmożona utrata wody
• bezpłodność u samców i samic
• uszkodzenie nerek: martwica brodawek nerkowych, hematuria, nadciśnienie tętnicze nerkowopochodne
• zmiany w mitochomdriach: zaburzenia ich czynności
• zwiększenie łamliwości naczyń włosowatych
• zwiększenie podatności krwinek czerwonych na czynniki uszkadzające
• zmniejszenie syntezy prostaglandyn, powodujące zaburzenia czynności fizjologicznych narządów i tkanek - układu krążenia, płytki krwi i inne
• zwiększenie podatności na zakażenia

Obserwacje epidemiologiczne wskazują na niski poziom choroby niedokrwiennej serca u Eskimosów grenlandzkich, których dieta obfituje w kwasy tłuszczowe omega 3 (średnio 14 g/dobę).
Również japońscy rybacy, którzy spożywają dużo kwasów tłuszczowych (średnio 3g/dobę) bardzo rzadko chorują na chorobę wieńcową, natomiast Japończycy na emigracji (USA) wykazują wysokie stężenie cholesterolu i zwiększoną zapadalność na choroby sercowo-naczyniowe.

Czynniki obniżające poziom kwasów tłuszczowych omega 3 w organizmie:

• nadmierne spożycie kwasów omega 6 w stosunku do omega 3
• alkohol
• niedobór witaminy z grupy B
• niedobór witaminy E
• wiek

Organizm człowieka ma zdolność przekształcenia kwasów tłuszczowych omega 6 w kwasy tłuszczowe omega 3.

Do czynników, które mogą zaburzyć funkcjonowanie tego enzymu i zablokować biosyntezę kwasów tłuszczowych omega 3 zaliczmy:

• podwyższony poziom cholesterolu we krwi
• podwyższona zawartość cholesterolu w diecie
• zwiększone spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych
• zwiększone spożycie kwasów tłuszczowych typu trans ( margaryny, potrawy smażone, fast food)
• podwyższony poziom glukozy we krwi
• podwyższony poziom insuliny we krwi
• cukrzyca
• otyłość
• wiek poniżej 1 roku życia - delta 6 desaturaza nie jest jeszcze aktywna
• starzenie biologiczne
• nadmierne spożycie węglowodanów - cukier i słodycze
• nadmierne spożycie alkoholu
• atopia - aktywność do alergii
• niektóre leki: aspiryna, kortyzon, leki przeciwbólowe

Niedobór kwasu omega 3 wykazuje związek z następującymi chorobami:

• układ krążenia (miażdżyca)
• układu odpornościowego (alergie, stany zapalne)
• nowotworami
• metabolicznymi (cukrzyca, otyłość)
• układu nerwowego (depresja, nadpobudliwość - zespół ADHD, zaburzenia pamięci, choroba Alzheimera, dysleksja
• dermatologicznymi (egzemy, pęknięcia skóry - np. pięt)
• endokrynologicznymi (rozregulowany system hormonalny)
• układu pokarmowego(zaburzenia trawienia - regulowane przez prostaglandyny).

Tłuszcze spożywcze rozkładane są w trakcie wieloetapowego procesu na coraz to mniejsze cząsteczki za pomocą enzymów, tak zwanych lipaz, aby w końcu zostać wchłonięte do organizmu w odcinku jelita cienkiego. Pierwsze trawienie dokonuje się w jamie ustnej. Ze ślina dostarczany jest enzym trawienny, który rozpoczyna przeróbkę tłuszczów zawartych w pożywieniu. W żołądku produkowany jest kolejny enzym trawienny, a ruchy robaczkowe żołądka powodują, że pokarm jest dokładnie mieszany i części składowe tłuszczów dalej rozdrabniane. Najważniejszy etap trawienia tłuszczów zachodzi w odcinku jelita cienkiego. Tu łączą się bogate w enzymy soki trawienne z trzustki oraz żółć z wątroby. Do zadań soków trawiennych z trzustki oraz pozostałych enzymów działających w górnej części jelita cienkiego oprócz rozdrabniania należy także rozcieńczanie. Kiedy dochodzi do mieszania tłuszczów spożywczych z wodnistym sokiem trawiennych to powstaje rodzaj emulsji. Drobne kropelki tłuszczu zawieszone w tej emulsji zostają wchłonięte w trakcie procesu resorpcji przez błonę śluzową jelit. Trawienie tłuszczy może nawet trwać do 24 godzin. Bez prawidłowego funkcjonowania trzustki i wątroby spalanie tłuszczów jest niemożliwe. Warto również wiedzieć, że wraz z tłuszczem wchłaniane są także witaminy rozpuszczalne w tłuszczach A,D,E,K