Omega 3

zadbaj o swoje zdrowie



serce Omega 3 a choroby serca i układu krążenia

Choroby układu krążenia, są następstwem miażdżycy tętnic, występują najczęściej i przyczyniają się do największych ilości zgonów.
Nalezą do nich:

Choroba niedokrwienna serca (choroba wieńcowa) – ocenia się, że występuje u ok. 1,5 – 2,5 miliona Polaków
Nadciśnienie tętnicze – około 30 % dorosłych Polaków ma nadciśnienie tętnicze – około 8 milionów – 1/3 nie wie o swojej chorobie, a tylko ok. 1 miliona chorych jest skutecznie leczonych.
Zawał Serca – w ciągu roku w Polsce stwierdza się około 100 tysięcy zawałów serca – około 50 % chorych umiera, 25-35% przed przybyciem do szpitala, 7-15 % w szpitalu, 7-15 w ciągu roku.
Udar mózgu – w ciągu roku w Polsce zapada na udar około 70 tysięcy osób, z tendencja wzrostową – 40% umiera (ok. 32 tysiące), a 30-40% chorych, którzy przeżyli udar zachoruje ponownie w ciągu 5 lat. Udar jest główna przyczyna inwalidztwa po 40 r.ż.

Badania epidemiologiczne Farmingham study z 2008 roku wykazały, ze niemy kliniczny udar mózgu występuje co u dziesiątej zdrowej osoby w szóstej dekadzie  życia – dokładnie badania kliniczne ujawniają u tych osób deficytowe objawy neurologiczne.

Choroba zatorowo-zakrzepowa – od postaci bezobjawowej po masywna zatorowość z natychmiastowym zgonem – często następstwo żylnej choroby zatorowo-zakrzepowej- w zakrzepicy proksymalnego odcinka żył głębokich częstość występowania zatorowości płucnej dochodzi do 50%.

Polacy żyją średnio 7 lat krócej niż mieszkańcy Europy Zachodniej i znacznie krócej niż Japończycy, którzy dożywają nawet 100-105  lat. W Polsce ciągła za często i za wcześnie ludzie umierają na zawały serca i udary mózgu. Według badań naukowych około 50 % tych zgonów można uniknąć poprzez stosowanie profilaktyki. W Polsce tylko część społeczeństwa zgłasza się na badania profilaktyczne. wyniki przeprowadzonych na świecie badań klinicznych i epidemiologicznych wskazują na związek pomiędzy sposobem odżywiania i stylem życia a ryzykiem chorób układu krążenia.

Przyczyną prawie wszystkich chorób serca i układu krążenia jest proces arteriosklerozy. Jej typowy przebieg charakteryzuje stopniowe twardnienie i zwężanie się światła tętnic, żył oraz naczyń tętniczych. Kiedy naczynia krwionośne się zwężają to przepływ krwi jest zaburzony, a płytki krwi łatwo mogą utworzyć skrzep, przez co przepływ krwi zostanie przerwany. Bez krwi i tlenu tkanka, która była zaopatrywana w tlen przez zatkaną tętnicę  przeżyje tylko przez krótki czas, a pierwsze komórki zaczną obumierać już po paru minutach. Skutkiem zamknięcia arterii wieńcowych jest zawał, a jeśli dotknięte zostanie naczynie krwionośne w mózgu lub naczynie, które dostarcza tą krew do mózgu to dochodzi w tedy do udaru.

Czynniki ryzyka przy chorobach serca i układu krążenia:

  1. Wiek i płeć niebezpieczeństwo choroby serca wzrasta waz z wiekiem, w badaniach wykazano, że kobiety z wyjątkiem diabetyczek do czasu rozpoczęcia menopauzy wypadają lepiej niż mężczyźni i są przez to mniej narażone na niewydolność krążenia. W okresie menopauzy kobiety objęte są takim samym ryzykiem jak mężczyźni.
  2. Nieprawidłowe odżywianie  jest przyczyną ponad 80 różnego rodzaju chorób. Źle skomponowany dzienny jadłospis nie tylko negatywnie wpływa na naszą kondycję fizyczną, ale stanowi przyczynę wielu dolegliwości psychicznych. Polacy uwielbiają jeść, ale większą wagę przykładają do kulinarnych tradycji, niż zasad prawidłowego odżywiania się, łatwo ulegają też tanim chwytom marketingowym, stosowanym przez producentów żywności. Reguła mówi, że na całkowitą ilość spożywanych tłuszczów, jedną trzecią powinny stanowić tłuszcze nasycone, jedna trzecią pojedynczo nasycone  i jedna trzecią tłuszcze wielonienasycone. Jakość olei i tłuszczów jest wysoce zagrożona przez ich obróbkę i utwardzanie, np. przy obróbce margaryn oleje roślinne są w fabryce przetwarzane i utwardzane, w wyniku czego z olei, w których zawarte są nienasycone kwasy tłuszczowe, powstaje tłuszcz nadający się do rozsmarowywania, mający wysoką zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych. Nasycone kwasy tłuszczowe łatwo mogą przeistoczyć się w tzw. kwasy transtłuszczowe, które na dłuższą metę są szkodliwe i zagrażać mogą sercu oraz naczyniom krwionośnym. Badania potwierdzają, że kwasy transtłuszczowe wpływają negatywnie na zawartość tłuszczu we krwi.
  3. Palenie – trucizna dla serca i naczyń krwionośnych. Szkodliwość wdychanego dymu tłumaczy się zawartymi w nim trującymi substancji, które sprzyją powstawaniu groźnych wolnych rodników. Wchłanianie dymu tytoniowego zachodzi głównie w układzie oddechowym, a także w przewodzie pokarmowym jako rezultat połykania m.in. śliny. Składniki dymu przenikają do krwiobiegu i są rozprowadzane po całym organizmie. Zły wpływ dymu tytoniowego obserwowany jest nie tylko w obrębie jamy ustnej czy płuc, ale także we wszystkich innych narządach, np. w pęcherzu moczowym, trzustce, narządach rodnych itp. Wykazano również zaburzenia funkcjonowania narządu wzroku, czy uszkodzenia formującego się płodu.
  4. Alkohol jest przyczyną wielu różnorodnych problemów społecznych i zdrowotnych, których rozpowszechnienie jest ściśle związane z wielkością spożycia. Badania potwierdzają, że znaczna konsumpcja wina może się przyczynić do ochrony przed chorobami serca i układu krwionośnego. Mimo wszystko powinniśmy być jednak ostrożni.
  5. Stres – nadmiar stresu jest niezdrowa. Ciągły stres może przyczyniać się do występowania następujących zaburzeń: sprzyjanie arteriosklerozie, choroba nadciśnieniowa i nadciśnienie, pogorszenie wyników na zawartość tłuszczów we krwi oraz wskaźników krzepliwości.
  6. Brak ruchu ma ścisły związek z ryzykiem wystąpienia zawału. Lekarze i trenerzy zalecają przynajmniej 3 razy w tygodniu po 20 minut ćwiczyć kondycje. aktywność fizyczna
  7. Analiza badań przeprowadzonych przez naukowców wykazała, że u osób, które dbają o właściwą aktywność fizyczną, ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera jest mniejsze o blisko 40 proc. Wynika to prawdopodobnie z tego, że ruch poprawia funkcjonowanie naczyń krwionośnych w mózgu. Wysiłek fizyczny ma też znaczenie dla odporności na stres i prawidłowego snu. Uczeni mają dowody na to, że ruch zapobiega depresji – osoby mało aktywne fizycznie dwukrotnie częściej zapadają na tę chorobę. Z kolei właściwe ćwiczenia pozwalają chorym na depresję wracać do zdrowia. Lekarze zalecają obecnie umiarkowaną aktywność fizyczną przez pół godziny dziennie pięć razy w tygodniu.
  8. Wolne rodniki to cząsteczki organicznych związków o jednym wolnym elektronie. Wolne rodniki dążą, za wszelką cenę do tego, aby oddać lub uzupełnić ten brakujący elektron, wykorzystując w tym celu każdy związek znajdujący się w sąsiadujących komórkach tkanek. W poszukiwaniu takiej możliwości są niezwykle aktywne, a przemieszczając się szybko po całym organizmie, zachowują się jak biologiczne pociski, gdyż uszkadzają wszystko, co napotykają na swej drodze: białkowo – lipidową błonę komórkową, materiał genetyczny zawarty w komórce, czy też  inne białko o istotnym dla życia znaczeniu. Sprawę komplikuje to, że jeden wolny rodnik, podkradając elektrony innym cząsteczkom, często wytwarza kolejne rodniki, potęgując dzieło zniszczenia. Taka reakcja łańcuchowa może nie mieć końca.
  9. Bakterie. Prawdopodobnie niedobór niektórych substancji odżywczych (witamin i kwasów omega 3 ) sprzyja powstawaniu środowiska, które ułatwia bakteriom rozmnażanie i przyczynia się do stanów zapalnych w naczyniach krwionośnych.
  10. Zbyt niski poziom HDL. HDL odpowiada za odtransportowanie utlenionego cholesterolu oraz innych tłuszczów zwanych trójgliceryami z całego organizmu do wątroby. W wątrobie cholesterol przeistaczany jest w żółć, a następnie zostaje wydalany przez jelita. Pożyteczna rola HDL przyczyniła się do tego, że nadano mu tytuł „dobrego” cholesterolu.
  11. Zbyt wysoki poziom LDL LDL podobnie jak HDL odpowiedzialne jest w organizmie za transport oraz zabezpieczenie zapotrzebowania komórek na cholesterol. W komórce cholesterol używany jest jako ważny budulec przy regeneracji komórki oraz pomaga w podtrzymaniu jej życiowych funkcji.  LDL dostarcza cholesterol bezpośrednio do komórki. Receptory, które znajdują się na powierzchni ściany komórkowej, kontrolują dostarczanie cholesterolu w zależności od zapotrzebowania komórki. Utleniony LDL może „obejść” mechanizm kontrolny komórki i składować w niej nadmiar cholesterolu. Gromadzenie utlenionego cholesterolu w komórkach LDL wiąże się z ryzykiem powstania arteriosklerozy.
  12. Trójglicerydy. Nadmiar glukozę w organizmie odkłada się w postaci neutralnych tłuszczów trójglicerydów tkance tłuszczowej, aby później w razie potrzeby zostać ponownie przetworzonym w glukoza i służyć jako paliwo. Badania dowodzą, że wysoki poziom trójglicerydów we krwi może uszkadzać naczynia krwionośne i wywoływać arteriosklerozę.
  13. Wysoki poziom Homocysteiny zwiększa ryzyko chorób serca i układu krwionośnego, przyczynia się do wlewów, udarów. Homocysteina jest składnikiem białka i produktem ciągłej przemiany białek w organizmie. Jej wysoki poziom mozna obniżyć przy pomocy witamin z grupy B (kwas foliowy, witamina B12 i B6).
  14. Niedostateczny poziom antyoksydantów. Antyoksydanty to związki chemiczne wykazujące zdolność neutralizowania wolnych rodników. Jeśli występuje brak antyoksydantów, wolne rodniki trwale uszkadzają nasze komórki prowadząc do chorób, zmian nowotworowych i szybkiego starzenia organizmu.

Wpływ kwasów omega 3 na choroby układu sercowo-naczyniowego

kwasy tłuszczowe omega 3 wywierają działanie antyrytmiczne na serce. Mechanizm tego działania polega na:

  • zmniejszeniu pobudliwości kardiomiocytów  w wyniku hiperoplaryzacji błony komórkowej
  • wydłużeniu okresu refrakcji względnej
  • zwiększeniu progu pobudliwości komórki

W obecności nienasyconych kwasów tłuszczowych omega 3 siła bodźca zdolnego do wywołania potencjału czynnościowego musi być większa niż zwykle.

W czasie dokonywania się zawału mięśnia sercowego powstaje niedobór ATP w niedokrwionych mitochondriach, co powoduje upośledzenie funkcji pompy sodowo-potasowej, następuje gwałtowna depolaryzacja i śmierć komórek W strefie okołozawałowej kardiomiocyty ulegają tylko częściowej depolaryzacji, potencjał spoczynkowy błony tych kardiomiocytów zbliża się do potencjału progowego. Nawet bodziec o niewielkiej sile może w tych warunkach wywołać potencjał czynnościowy, co może zainicjować migotanie komór.

Nagły zgon na serce powoduje najczęściej migotanie komór – nienasycone kwasy omega 3 EPA + DHA zmniejszają ryzyko nagłego zgonu sercowego.
Przeprowadzone na świecie badania kliniczne potwierdziły wpływ kwasów tłuszczowych omega 3 na obniżenie ilości zgonów z powodu choroby niedokrwiennej serca, a zwłaszcza nagłych zgonów sercowych. Badania potwierdziły, że spożycie jednego posiłku rybnego w tygodniu zmniejszyło ryzyko nagłego zgonu sercowego o 52%, ale zwiększenie liczby posiłków nie wiązało się z redukcją nagłych zgonów czy śmiertelnością ogólną.

Nienasycone kwasy tłuszczowe Omega 3 podawane w dawce 4g/dobę u pacjentów po operacji pomostowania tętnic wieńcowych by-pass istotnie zmniejszały częstość zamknięcia pomostów (polega to na tym, że wykonuje się ominięcie zwężeń w naczyniach wieńcowych i przeszczepia się naczynia pobrane z kończyn dolnych do serca po to żeby krew płynęła tą wytworzoną sztucznie drogą).

Badania wykazały, że blaszki pobrane w czasie zabiegu operacyjnego od pacjentów, którzy przyjmowali kwasy tłuszczowe omega 3, różniły się od blaszek miażdżycowych pobranych od pacjentów z grupy kontrolnej – miały grubszą otoczkę włóknisto-kolagenową i mniejszy naciek zapalny, zmniejsza podatność na pęknięcia – stabilizacja blaszki miażdżycowej.
Badania te przyczyniły się do tego, że wprowadzono dla osób po zawale zalecenia suplementacji nienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega 3, jako uzupełnienie terapii farmakologicznej.

Raport FAO/WHO 2002

Raport Światowej Organizacji Zdrowia i Organizacji ds. Żywności i rolnictwa zawiera dane dotyczące wpływu sposobu odżywiania i prowadzonego stylu życia na ryzyko chorób sercowo naczyniowych.

Elementy stylu życia Zmniejszające ryzyko Zwiększające ryzyko
Bezsporne
  • owoce, warzywa
  • ryby i oleje rybne
  • kwas linolowy
  • potas
  • małe dawki alkoholu (ChNS)
  • regularna aktywność fizyczna
  • kwas mirystynowy i palmitynowy
  • kwasy tłuszczowe trans
  • wysoka podaż sodu
  • otyłość
  • nadużywanie alkoholu (udar)
  • palenie papierosów
Prawdopodobne
  • kwas alfa-linlenowy
  • błonnik pokarmowy
  • ziarna i orzechy
  • foliany
  • sterole i stanole
  • cholesterol pokarmowy
  • nie filtrowana gotowana kawa
Możliwe
  • flawonoidy
  • soja
  • kwas laurynowy


Abstynencja podobnie jak nadmiar alkoholu okazują się niezbyt zdrowe. Rozsądne picie czerwonego wina dobrze wpływa na serce.
Regularna aktywność – człowiek, który ma regularny ruch uruchamia naczynia krwionośne, które są na obwodzie, nadaje krwi szybszy ruch, nie tylko zmniejsza to ryzyko chorób zatorowo-zakrzepowych ale znacznie zmniejsza to obciążenie serca, pracą, która musi być przełożona na ogromny wysiłek jako pompy mechanicznej. Serce pompuje krew w naszych naczyniach i jeśli ruszamy się, wtedy mięśnie które są na obwodzie są jakby drugim sercem i znacznie zmniejszają obciążenie mięśnia sercowego pracą, która ma na celu utrzymanie ruchu w naszych naczyniach.
Kwas mirystynowy i palmitynowy to nasycone kwasy tłuszczowe i występuje w dużych ilościach w oleju palmowym, i kokosowym który jest jednym z najważniejszych tłuszczy cukierniczych używanych do wyrobu ciast, ciasteczek, słodyczy różnego rodzaju. Te tłuszcze są bardzo niekorzystne i bardzo szybko przekształcają się w wątrobie w miażdżyco rodną formę cholesterolu benzenu.
Wysoka podaż sodu. Sód jest nie tylko składnikiem soli kuchennej, zawierają go również wędliny, peklowane wędliny, wędzone ryby, gotowe potrawy, produkty, które są dłużej przechowywane np. glutaminian sodu, który stosowany jest w kostkach rosołowych, zupach w proszku wszystkie te produkty zawierają sód, który ma działanie pro miażdżycowe.
Otyłość typu jabłko. Tłuszcz zlokalizowany w  górnej części ciała w okolicy pasa ma znaczny wpływ na metabolizm organizmu i nie tylko wpływa na poziom lipidów ale wydziela hormony tkankowe działające pro zapalnie i pro zakrzepowo jak również są przez ta tkankę tłuszczową wydzielane resory, które zwiększają ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego.
Nadużywanie alkoholu wysokoprocentowego zwiększają ryzyko chorób pro krążeniowych.
Kwasy tłuszczowe trans to są nie tylko fast-foody ale również margaryny, w których jest spora zawartość kwasów trans, ta forma kwasów tłuszczowych jest pro miażdżycowa i zwiększa ryzyko chorób serca i naczyń.

Eksperci WHO/FAO zalecają zmniejszanie ilości energii z nasyconych kwasów tłuszczowych do 7% dziennej racji pokarmowej, a z tłuszczy całkowitych do 15-30%. Równocześnie zalecają zwiększenie energii z wielonienasyconych kwasów tłuszczowych do 6-10%, w tym również kwasów omega 3 do 1-2%.


a

Produkty zawierające kwasy omega 3 EPA i DHA

Produkt Porcja w gramach  dostarczająca 1g EPA +DHA
Tuńczyk świeży 66 – 557
Łosoś atlantycki 42,5 – 71
Makrela 54 -250
Śledź 50
Sardynki 50 – 87
Halibut 85 – 213
Tuńczyk w pusze 323
Sola 204
Dorsz 357
Krewetki 313

wg. Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie

Tuńczyk ma dużą wątpliwości to zależy  od tego czy jest świeży, czy jest w puszce, w jaki sposób jest przetworzony. Jest pewne ryzyko jedzenia tych ryb w naszych czasach, ponieważ one żyją do 40 lat i mają zdolność kumulowania rtęci. Pomimo, że jest to ryba bogata w NNKK nie zaleca się ja kobietom w ciąży ze względu na zdolność kumulowania rtęci. Dlatego przy wyborze ryb należy się kierować czy jest to ryba długo czy krótko żyjąca i z jakiego akwenu pochodzi.
Jeśli chodzi o śledzia to solenie, moczenie i wkładanie do oleju roślinnego powoduje obniżenie poziomu omega 3, ponieważ cenne kwasy są wypłukiwane,  a olej e roślinne zastępują omega 3, związku z tym olej rzepakowy byłby najlepszy do moczenia śledzia.





salmon1



Tylko w mózgu koncentracja omega 3 jest większa niż w oku. dlatego dostateczne zaopatrzenie organizmu w kwasy tłuszczowe omega 3 jest nieodzowne dla wykształcenia dobrego wzroku i zdrowych oczu. Najczęstsza przyczyną utraty wzroku z wiekiem jest degradacja centralnego pola widzenia w siatkówce. Australijscy naukowcy szukali wyjaśnienia tego fenomenu w pożywieniu i na podstawie swoich badań doszli do wniosku, że nawet jeden posiłek z ryb na tydzień może się przyczynić do znacznego obniżenia degradacji pola widzenia. Kwasy tłuszczowe omega 3 są w stanie polepszyć ukrwienie nerwu wzrokowego i uchronić dotkniętą osobę przed utratą wzroku.


eyes

fruit_vegetablesStwardnienie rozsiane jest chorobą umiarkowanych stref klimatycznych i stanowi w naszej szerokości geograficznej najczęstszą z chorób neurologicznych, wykazującą tendencję do wzrostu. Naukowcy głowią się nadal nad przyczynami tego zjawiska. Często jako przyczynę wskazuje się zakażenie wirusowe. Według danych badań epidemiologicznych ryzyko zachorowania na stwardnienie rozsiane może być „importowane”, co oznacza, że w przypadku kiedy dzieci wyemigrują do innego kraju, ryzyko choroby równe będzie ryzyku panującemu w rodzinnym kraju.
Przy stwardnieniu rozsianym w centralnym układzie nerwowym występują liczne ogniska zapalne. Przebieg tej choroby może przybierać różne formy. Rozróżnia się szybko postępującą oraz przewlekłą i wolno postępującą formę. Podobnie jak w przypadku arteriosklerozy, tak i tu zaobserwować można odkładanie się wapnia na skutek stanów zapalnych. Na zdjęciach rentgenowskich widoczne są często stwardniałe płytki, które rozsiane są po całym układzie nerwowym. Temu zjawisku choroba ta zawdzięcza całą nazwę – stwardnienie rozsiane. Zaburzenia występujące u pacjentów wywołane są wyłączeniem poszczególnych regionów mózgu i objawiać się mogą w postaci zaburzeń emocjonalnych, paraliżu, spazmów oraz zaburzeń wzroku. Głównym problemem tej choroby jest rozpad warstwy izolacyjnej pokrywającej włókna nerwowe i chroniącej je przed elektrycznymi impulsami. Warstwa ta nazywana jest w medycynie mieliną lub mielinową osłoną nerwową. Jej budowa oraz funkcje zależą od DHA we krwi. Fakt ten może okazać się bardzo przydany w terapii. Zwiększenie ilości przyjmowanych wraz z pożywieniem kwasów tłuszczowych omega 3 oraz zmniejszenie ilości przyjmowanych kwasów tłuszczowych omega 6 już w początkowym stadium choroby może pozytywnie wpłynąć na jej przebieg. Jeśli już na samym początku choroby łączone  będą różne metody leczenia, może prorokować to zaskakujące polepszenie stanu zdrowia chorego.
Na dzień dzisiejszy leczenie stwardnienia rozsianego powinno obejmować od strony specjalistycznej:

  • wykluczenie przyczyn o podłożu bakteryjnym, badania można zrobić w specjalistycznych laboratoriach
  • zmiany w sposobie żywienia, polegające na ograniczeniu kwasów tłuszczowych omega 6 a zwiększeniu kwasów tłuszczowych omega 3, z przestrzeganiem dwóch do trzech posiłków z ryb tygodniowo i jedzeniu wielu owoców oraz warzyw
  • rezygnacja z cukru i produktów mącznych
  • dokonane powinno być rozpoznanie czy określone produkty spożywcze nie wywołują u pacjenta uczuleń czy alergii, jeśli tak to nie powinny być one spożywane. Dla lepszej orientacji użyć można diety dla odpowiedniej grupy krwi
  • analiza jakościowa zawartych w organizmie kwasów tłuszczowych i w razie potrzeby wyrównanie niedoboru przede wszystkim DHA i EPA
  • dokładna analiza ew krwi witamin (szczególnie z grupy B), składników mineralnych oraz pierwiastków śladowych, brakujące elementy powinny zostać uzupełnione
  • badania kału na obecność grzybów, bakterii itp. rozpoznanie odpowiednich substancji w kale, które mogłyby wyjaśnić przyczyny zapalenia w organizmie
  • systematyczne badania obciążeń spowodowanych zanieczyszczeniami środowiska za pomocą analizy moczu i kału
  • odtrucie przy pomocy takich substancji jak np. DMPS, słodkowodnymi algami Chlorella, kolendra itp.
  • usunięcie wypełnień amalgamatowych w uzębieniu
  • terapii za pomocą środków naturalnych
  • za pomocą analizy genetycznej powinna zostać określona genetycznie zdeterminowana aktywność produkowanych w organizmie enzymów odtruwających, charakterystycznych dla organizmu pacjenta
  • rozważenie intensywnej infuzji witaminy C oraz innych antyoksydantów
  • odstawienie płyn ów takich jak kawa, herbata czarna, alkohol
  • zastosowanie ekstraktów ze świeżych komórek, np. chlorelli
  • mobilizacja pozytywnego myślenia przez rozluźnienie, odreagowanie, wschodnie terapie ruchowe, psychoterapię i wyobraźnię

Z reguły pacjenci powinni sami wybrać terapeutę i wraz z nim zaplanować badania diagnostyczne oraz terapię.