Kwasy tłuszczowe wielonienasycone nazywane również Niezbędnymi Nienasyconymi Kwasami Tłuszczowymi. Dzielimy je na wielonienasycone kwasy omega 6 i wielonienasycone kwasy omega 3.
Kwasy tłuszczowe wielonienasycone omega 6:
- kwas linolowy (LA), posiada 18 atomów węgla, jego główne źródła w pożywieniu to oleje: korkoszowy, kukurydziany, słonecznikowy, bawełniany, arachidowy, rzepakowy
- kwas linolenowy (GLA), posiada 18 atomów węgla , jego główne źródła to olej z wiesiołka, olej z ogórecznika, mleko kobiece
- kwas dihomo -γ -linolenoy (DHGLA), posiada 20 atomów węgla, jego głównym źródłem jest mleko
- kwas arachidonowy (AA), posiada 20 atomów węgla, jego głównym źródłem są produkty zwierzęce, mięso
Kwasy tłuszczowe wielonienasycone omega 3
- kwas α linolenowy (ALA), posiada 18 atomów węgla , jego główne źródła w pożywieniu to:
- olej lniany
- olej rzepakowy
- olej sojowy
- rośliny liściaste
2. kwas eikozapentaenowy (EPA), posiada 20 atomów węgla, jego główne źródła w pożywieniu to :
- łosoś,
- olej wątłuszowy (dorsz)
3. kwas dokozaheksaenowy (DHA), posiada 22 atomy węgla , jego główne źródła w pożywieniu to:
- olej z makreli
NNKT ( Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe) należą do grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Nie są syntetyzowane w organizmie człowieka i dlatego stanowią istotny składnik pożywienia. Niezbędne to znaczy musimy pozyskiwać je z pożywienia ponieważ organizm nie potrafi ich sam wytworzyć. Pierwszym takim kwasem jest α-linolenowy należący do rodziny kwasów omega-3. Drugim Niezbędnym Kwasem Nienasyconym jest kwas linolowy należący do rodziny omega-6. Możemy go znaleźć w tłoczonych na zimno oleju sojowym i kukurydzianym, nasionach słonecznika, nasionach dyni, nasionach sezamu i w większości orzechów. Poza kwasami: α-linolenowym (omega-3) i linolowym (omega-6) istnieją inne kwasy należące do rodziny kwasów omega-3 i omega-6.
Do rodziny kwasów omega-3 należą:
- kwas dokozaheksaenowy
- kwas eikozapentaenowy,
Te dwa kwasy nasz organizm może wytworzyć z kwasu α-linolenowego. Zawarte są one przede wszystkim w żywności pochodzenia morskiego (w rybach tj. makrela, łosoś, halibut, dorsz, śledź, sardynka). Dla niemowląt i dzieci kwas dokozaheksaenowy ze względu na swoje funkcje jest Niezbędnym Nienasyconym Kwasem Tłuszczowym (jest on zawarty w mleku ludzkim).
Do rodziny kwasów omega-6 należą: kwas γ-linolenowy i kwas arachidonowy, które nasz organizm może wytworzyć z kwasu linolowego. Największą wartością i aktywnością biologiczną odznaczają się należące do rodziny omega-3. Prawidłowy stosunek kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6 do kwasów z rodziny omega-3 powinien wynosić (<5:1).
Kwasy tłuszczowe jednonienasycone mogą pełnić rolę ochronną w profilaktyce miażdżycy jako składnik diety zastępujący tłuszcze z dużą zawartością kwasów tłuszczowych nasyconych. Stwierdzono, że wskaźnik zachorowalności na chorobę wieńcową, a tym samym na miażdżycę naczyń wieńcowych, jest niski w rejonie Morza Śródziemnego, gdzie bardzo rozpowszechnione jest spożycie oliwy z oliwek. Szczególne znaczenie ma kwas oleinowy, który występuje w oliwie z oliwek, oleju rzepakowym, awokado, sardynkach, tuńczyku.